DO GÓRY

Zbuntowana młodość Kieślowskiego cz.2

27 Grudnia 2015

Kiedy rozpoczynał studia w „filmówce“ miał ukończone 23 lata. Ponad cztery lata spędził w szarej Łodzi ,ale były to lata kolorowe, szalone, i poniekąd- dramatyczne.

Po przyjeździe do Łodzi wynajął samodzielny pokój przy ulicy Kilińskiego. Opłacał go z otrzymywanych na uczelni stypendiów. Przyznano mu z dwa: mieszkaniowe i wyżywieniowe. Dzięki temu drugiemu mógł przez sześć dni w tygodniu korzystać z posiłków wydawanych w szkolnej stołówce . Co kilka miesięcy zmieniał wynajmowane mieszkania. Nie skorzystał z przysługującego mu miejsca w akademiku.
Zanim stanął podczas studiów za kamerą filmową , robił zdjęcia aparatem fotograficznym. „Druh”, potem z dwuobiektywową lustrzanką „Start”. W kadrze zatrzymywał miejskie kwiaciarki i przekupki , zalęknione matki z małymi łobuziakami, zobojętniałych mężczyzn wystających w bramach kamienic, kibiców sportowych , dzieci na torach , przygaszonych staruszków. Z upodobaniem portretował twarze. Rozmaite. Fotografowane z bliska i z daleka, w oknach , za szybą tramwaju , autobusu , urzędowego kantoru . Jego zdjęcie dziewczynki za zamazaną szybą trafiła na okładkę ogólnopolskiego pisma „Kobieta i życie”.

Pierwszy rok studiów ukończył z dobrymi ocenami. Na drugim roku z Piotrem Studzińskim zaczął kręcić filmową etiudę o barze mlecznym, ale jej nie ukończył. Był zauroczony Kazimierzem Karabaszem – znakomitym dokumentalistą i wykładowcą. Spore wrażenia wywierał na nim także inny pedagog - dokumentalista - Jerzy Bossak. Pierwszy był potem promotorem jego filmu dyplomowego, drugi - pracy teoretycznej.
Na egzaminie komisyjnym wieńczącym drugi rok studiów Kieślowski zaprezentował etiudę pt „Tramwaj” ocenioną jako przeciętna. Niebawem odbył praktykę w warszawskiej Wytwórni Filmów Dokumentalnych.
Jesienią 1966 roku poznał 21 –letnią studentkę łódzkiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych -Marię Cautillo. Po trzech miesiącach znajomości , 21 stycznia 1967 roku, wziął z nią ślub. Cztery miesiące później zdobył pierwszą w swojej karierze nagrodę filmową. Jego etiuda „Urząd” ( pierwotny tytuł „ Renta”) została wyróżniona na VI Festiwalu Etiud Filmowych Studentów PWSTiF.

Jesienią 1967 roku rozpoczął ostatni rok studiów. Zaliczył obowiązkową realizację przedstawienia telewizyjnego („Ataraks” Andrzeja Titkowa ) oraz teatralnego („ Żegnaj Judaszu” Iredyńskiego ) . W marcu 1968 roku angażował się w rozgrywające się wtedy wydarzenia polityczne , przeciwstawiał się nagonce na Żydow.
- To był bardzo ważny okres dla mnie i dla każdego z mojej generacji. Niektórzy z moich przyjaciół i ich rodzice wyemigrowali. Wstrząsającym doświadczeniem było widzieć ich puste mieszkania. Pomagaliśmy im się pakować i odprowadzaliśmy na pociąg do Wiednia. Było jak na pogrzebie –wspominał w „Autobiografii“.
W łódzkiej szkole filmowej po Marcu‘ 68 mianowano nowego rektora. Klimat pogorszył się. Na rok wstrzymano nabór nowych studentów. W takiej aurze Kieślowski przygotowywał się do obrony dyplomu . Szukał też możliwości robienia czegoś poza szkołą .Coraz częściej jeździł z Łodzi do Warszawy. Zgłaszał swoje pomysły w WFD i odważnie szturmował telewizję. Ta ostatnia umożliwiła mu realizację reportażu dokumentalnego pt „Zdjęcie”. Kieślowski zrobił go jeszcze przed otrzymaniem absolutorium.
Latem i jesienią 1968 roku kręcił zdjęcia do filmu dyplomowego „Z miasta Łodzi“.
W eksplikacji Kieślowski wyjaśnił dokładniej o co mu chodzi :
…Chcę poszukać niegazetowej prawdy(…) przeciwstawić racje gazetowe codziennym. „ Rzeczywistość - z jej brakiem puent, z jej porządkiem i bałaganem jednocześnie – to najnowocześniejsza i najprawdziwsza ze struktur”. Natomiast w pracy dyplomowej pt „ Film i dramaturgia rzeczywistości” postulował :
„ film dokumentalny powinien w rzeczywistości poszukać akcji, dramaturgii, stylu. Powinien stworzyć nowy język wynikający z precyzyjniejszego niż dotąd zapisu rzeczywistości. Trzeba samo życie uczynić pretekstem i treścią filmu równocześnie. Chodzi o film bez konwencji artystycznych – zamiast opowiadania o rzeczywistości – opowiadanie rzeczywistością,. Zamiast odautorskiego komentarza- układ partnerstwa: widz- realizator…”

Praca dyplomowa zawierała osobistą wizję kina i własnego miejsca w zmieniającej się kinematografii. Kieślowski modyfikował ją, ale wielu sformułowanym na studiach założeniom pozostał wierny.
Nie udało mu się, jak pragnął, zaczepić się od razu po studiach w Wytwórni Filmów Dokumentalnych. Pierwszą pracę podjął w Spółdzielczej Wytwórni Filmowej w Warszawie, gdzie zaczął już pomieszkiwać. Realizował krótkie filmy- o zegarmistrzach i garbarzach z Lublina, reklamówki studenckiej spółdzielni pracy „Małgosia” z Torunia , motocykla WSK, obuwia ze spółdzielni „Wisła” i parę innych.
A na początku lutego 1970 roku otrzymał tytuł magistra sztuki. Sztubacka i studencka młodość dobiegły końca.

--------

Stanisław Zawiśliński
Więcej informacji i szczegółów w biografii reżysera :
S.Zawiśliński : "Kieślowski- ważne,żeby iść" (wyd.Skorpion ,2005; II wydanie, 2011).

WRÓĆ NA STRONĘ GŁÓWNĄ

Kategorie

PARTNERZY
Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego